المحقق السبزواري

492

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

مرتبه خود بدارد تا آزار ايشان به شرع و دين نرسد . و مرتبهء ايشان مخفى نماند كه باعث اضلال عوام النّاس گردند و در اخفاى مراتب اهل دانش كوشند و حقّ را به باطل مشتبه سازند و زر مغشوش را در معرض خالص رواج دهند ، و علاج اين درد را [ 126 ب ] غير پادشاه كسى نتواند كرد . مجملا ، بر پادشاه لازم است كه محراب و منبر را ، كه در اصل مكان پيغمبران و امامان است ، از مردم باطل بيحاصل نگاه دارد ؛ چنان كه ائمه صلوات مردم اهل قابل آن امر باشند و به سمت عدالت موسوم باشند و عارف به احكام و مسايل باشند تا عوام ضعفاء العقول اگر مسايل از ايشان فراگيرند ، فريب نخورند و گمراه نشوند . و همچنين كسانىكه بر منابر موعظه كنند و تلقين امور دين مىنموده باشند ، بايد كه اهل آن باشند و عارف به احكام قرآن و احاديث باشند و اطّلاع بر مذاهب و اديان داشته باشند و حقّ را از باطل تمييز كرده باشند تا اضلال عوام نكنند . و بسيار كسان باشند كه با قلّت معرفت و عدم وقوف علم ، بر منابر روند و عوام را فريب دهند و احكام ملل را فراخور خواهش خود باز نمايند ، و بسيار باشد كه تجهيل افاضل و دانشمندان كنند ، بلكه كسانى را كه سخن ايشان را نفهمند تكفير كنند و به تفسيق تنها اكتفا ننمايند و دعوى تفوّق و زيادتى بر ايشان نمايند و اين را باعث رواج دكان تلبيس خود دانند . و اگر پادشاه همه را به حال خود گذارد و درصدد تمييز و اصلاح اين امور نشود ، همه‌جا غلبه جهال و بيشرمان را باشد و افاضل و اهل حيا و حلم و آزرم مضمحل شوند ، و جهل و اهل جهل رواج گيرند و انواع ضلالتها در ميان خلق رونق يابد و چندان خلل و فساد بر اين مترتّب شود كه بيان از عهدهء استيفاى آن برنيايد . پس ، بر ملك لازم است كه در اين امور اهمال ننمايد و در تقويم مآثر شريعت به قدر امكان بكوشد و شريعت مطهره را از تلبيس ابالسه و شياطين حفظ نمايد . و بايد كه پادشاه به ذات خود متوجّه انجاح حاجات و مطالب اهل علم و كمال شود ، خصوصا كسان كه به سمت حيا و آزرم و تعفّف مرسوم باشند و ايشان را محتاج به سؤال و رفع حوايج نسازد و واسطه در ميان نگذارد ، چنان كه ايشان محتاج به توسّل و شفاعات خواصّ و مقرّبان پادشاهى باشند ، بلكه به نفس شريف خود متوجّه انجاح مطالب و مقاصد ايشان گردد . چه منّت غير پادشاه كشيدن ، لايق مراتب اهل دانش و علم نيست ،